Page 27 - mag 127
P. 27
του Μαυροειδή Μαυροειδόπουλου
Διαφάνεια και λογοδοσία στην αρχαία Αθήνα
τους κτήματα, που πιθανώς είχαν κτικούς σχετικά με την περιγραφή
χάσει όταν αυτά περιέρχονταν στην του φιλοσόφου, χρονολογημένη βε-
κατοχή κάποιου άλλου, στην προκει- βαίως πολύ αργότερα. Πιθανώς δεν
μένη περίπτωση ενός κληρούχου. υπήρχε στις κληρουχίες κάποιος αρ-
Ακόμα και αν ο εργάτης δεν ήταν ο μόδιος για κάθε νομικό ζήτημα.
προηγούμενος κάτοχος της γης στην
οποία εγκαταστάθηκαν οι κληρού-
χοι, είναι ενδεικτική η πλατωνική πε- Ή σκοτεινή πλευρά
ριγραφή για τον τρόπο με τον οποίο του κληρουχικού
οι έχοντες δικαίωμα Αθηναίοι μπο-
ρούσαν να εκμεταλλεύονται τους συστήματος
κλήρους τους. Ταυτοχρόνως όμως το
περιστατικό αναδεικνύει το γεγονός Συνοψίζει με έντονες εκφράσεις τη
ότι αφού το γεγονός συνέβη εντός σκοτεινή πλευρά του κληρουχικού
της κληρουχίας, η τύχη του εργάτη συστήματος ο Moreno, που μάλ-
θα κρινόταν μόνο μετά την απόφαν- λον σε επίπεδα σκληρότητας φαί-
ση ενός Αθηναίου αρμόδιου για την νεται ότι αναφέρεται κάνοντας λό-
ερμηνεία των θρησκευτικών νόμων. γος για το βίαιο κόστος του για τους
Το ίδιο θα συνέβαινε και με τον Αθη- μη Αθηναίους. Ίσως στις καλύτερες 27
ναίο πολίτη που παραμέλησε θα- των περιπτώσεων οι υποχρεωμέ-
νάσιμα τον συλληφθέντα. Μπορεί νοι να εγκαταλείψουν τις περιου-
να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι δεν σίες τους κάτοικοι δεν έχαναν τα
υπήρχαν στην κληρουχία δικαστές πάντα. Για παράδειγμα στη Λέσβο,
για να επιληφθούν των ζητημάτων μετά την κατάτμηση της γης, δηλα-
αυτών, όπως και ότι δεν είχαν αρμο- δή την πλήρη απαλλοτρίωσή της, οι
διότητα οι Αρχές της Νάξου. Επίσης πρώην ιδιοκτήτες είχαν από κάποια
ότι τα νομικά ζητήματα των κληρου- στιγμή και μετά τη δυνατότητα να
χιών επιλύονταν στην Αθήνα. Από εργάζονται στη γη τους, αποδίδο-
την άλλη, δεν πρέπει να λησμονούμε ντας ενοίκιο 200 δραχμών ετησίως
ότι ίσως ο Πλάτων δεν επέμεινε στην στους Αθηναίους κληρούχους, που
ορθότητα των νομικών διαδικασιών έτσι θεωρούνταν διακοσιομέδιμνοι,
διότι στόχος του ήταν να σχολιάσει επομένως οπλίτες. Επίσης, όταν οι
τον χαρακτήρα του Ευθύφρονα. Επι- Αθηναίοι ίδρυαν κληρουχία, ο τόπος
πλέον, η αναφορά σε άρχοντα στο «υποδοχής» πιθανότατα απαλλασ-
ψήφισμα για την κληρουχία της Σα- σόταν μερικώς από τον υποχρεωτι-
λαμίνας, που θα ήταν επιφορτισμέ- κό συμμαχικό φόρο. Υπήρξαν όμως
νος με την ευθύνη περιουσιακών περιπτώσεις που η αθηναϊκή εγκα-
και στρατιωτικών ζητημάτων, ίσως τάσταση συνεπαγόταν την πλήρη
πρέπει να μας καταστήσει επιφυλα- απομάκρυνση του εντόπιου πληθυ-
