Page 25 - mag 127
P. 25
του Μαυροειδή Μαυροειδόπουλου
Διαφάνεια και λογοδοσία στην αρχαία Αθήνα
κληρουχία σε μια θέση σχετικά περι- μόνιμη διαμονή στη νήσο, αν και η
φερειακής σημασίας για την αθηνα- σχετική συζήτηση δείχνει ότι ακόμα
ϊκή ιμπεριαλιστική οικονομία, αλλά και αν ήταν έτσι, τα πράγματα ίσως
και την επικαλύπτει με το ευχάριστο διαφοροποιήθηκαν στη συνέχεια.
ένδυμα της δημοκρατικής κοινωνι- Ο Moreno (2009) φαίνεται να
κής δικαιοσύνης. αμφισβητεί την αρχική υπόθεση
περί μόνιμης διαμονής των Αθηναί-
ων στις κληρουχίες (όχι όμως και το
Το πολιτικοστρατιωτικό γεγονός της εκμεταλλευτικής επί-
δρασή τους). Προτείνει ότι οι μαρ-
καθεστώς των κληρουχιών τυρίες για την κληρουχία της Σάμου,
του 4ου αι. π.Χ., υποδεικνύουν ότι οι
Ένα ιδιαίτερα αποσπασματικό επι- κληρούχοι έχαιραν πλήρους ελευθε-
γραφικό τεκμήριο από την Ακρόπολη ρίας κινήσεων, ακόμα και διαμονής
των Αθηνών, το οποίο αναφέρεται στην Αθήνα. Ο δε αθηναϊκός Νόμος
στη γη της Σαλαμίνας, χρονολογείται περί Φόρου Σιτηρών του 374/3 π.Χ.,
περί το 510-500 π.Χ. και θεωρείται δείχνει ότι αντί να στείλουν φτω-
ότι καταγράφει τα δικαιώματα και χούς πολίτες στη Λήμνο, την Ίμβρο
τις υποχρεώσεις των κληρούχων σε και τη Σκύρο, οι Αθηναίοι (κατά την 25 25
ένα πρώιμο ακόμα στάδιο. Σύμφωνα ερμηνεία του ερευνητή) διέθεσαν τα
με τη Ραμού-Χαψιάδη (2007) επιβε- νησιά αυτά σε ομάδα πεντακοσιο-
βαιώνει το δικαίωμα των Αθηναίων μεδίμνων, ήτοι την υψηλότερη εισο-
να διαμείνουν εκεί, τους υποχρεώ- δηματική τάξη των Αθηναίων, που
νει να πληρώνουν φόρους στην Αθή- θα απέδιδαν υψηλότατο φόρο στην
να και να της παρέχουν στρατιωτική αθηναϊκή πολιτεία. Αττικές επιγρα-
υπηρεσία, τους απαγορεύει να εκμι- φές αναφέρονται επίσης σε πλούσι-
σθώνουν τους κλήρους αλλά και να ους Αθηναίους, ορισμένοι από τους
διαμένει σε αυτούς ο μισθωτής, επι- οποίους θα ήταν κληρούχοι, με ιδιο-
φορτίζει τον άρχοντα με την είσπρα- κτησία στην Εύβοια. Παρόμοιοι κλη-
ξη προστίμου από τους παραβάτες ρούχοι εμφανίζονται και σε άλλες
το οποίο ισοδυναμεί με το τριπλάσιο περιοχές, όπως στη Χερσόνησο και
του μισθώματος εφόσον καταστρα- στη Σάμο. Αναφέρει και ο Zelnick-
τηγηθεί ο συγκεκριμένος όρος και Abramovitz (2004) ότι οι υποθέσεις
ορίζει ότι κάθε κληρούχους θα πρέ- για το πώς αποκτούσαν και διαχει-
πει να διαθέτει οπλισμό 30 δραχ- ρίζονταν οι Αθηναίοι τους κλήρους
μών, τον οποίο πληρώνει ο ίδιος. Ο αυτούς είναι αρκετές: έχει προταθεί
άρχοντας οφείλει να ελέγχει και την ότι είχαν το δικαίωμα να κληροδο-
εφαρμογή αυτού του όρου. Η μη εκ- τήσουν το μερίδιό τους ή να το που-
μίσθωση των κλήρων υποδεικνύει λήσουν σε άλλους Αθηναίους, ότι η
