Page 26 - mag 127
P. 26
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Διαφάνεια και λογοδοσία στην αρχαία Αθήνα
πολιτεία μπορούσε να πουλά κατα- ρεται σε μια καταγγελία του ομώνυ-
σχεμένες γαίες σε ιδιώτες ή να τις μου πρωταγωνιστή με τον Σωκράτη.
βγάζει σε δημοπρασία, αλλά και ότι Ο Ευθύφρων παρουσιάζεται ως κα-
τρόπος απόκτησης γης ήταν να μη- τήγορος του πατέρα του για φόνο,
νύονται εύποροι πολίτες συμμάχων θεωρώντας ότι ακόμα και αν τον
πόλεων. Επίσης ότι οι κλήροι μπο- πάρουν για τρελό, καθώς στράφη-
ρούσαν να νοικιάζονται στους αρχι- κε κατά του γονιού του, όφειλε να
κούς ιδιοκτήτες τους. Ενδεχομένως συμπεριφερθεί κατ’ αυτόν τον τρό-
θα πρέπει να υποθέσουμε ότι η δι- πο. Θύμα υπήρξε κάποιος εργάτης
αχείριση των κλήρων διέφερε κατά ο οποίος απασχολείτο στον κλήρο
περίπτωση και υπαγορευόταν από που παραχωρήθηκε στον θύτη από
τις επιδιώξεις της Αθήνας στον εκά- την αθηναϊκή πολιτεία στη Νάξο. Ο
στοτε τόπο. δε εργάτης είχε προηγουμένως πια-
Ο βαθμός στον οποίο θα έφτανε στεί στα χέρια με έναν δούλο μεθυ-
η κατάτμηση των εδαφών στα οποία σμένος και τον έσφαξε. Ο πατέρας
κατέλυαν (μόνιμα ή προσωρινά) οι του Ευθύφρονα έδεσε τον εργάτη
Αθηναίοι κληρούχοι συνάγεται από χεροπόδαρα και τον πέταξε σε έναν
αναφορές όπως αυτή για την κλη- λάκκο, αναμένοντας την απόφανση
26 ρουχία της Νάξου, που διανεμήθηκε του Αθηναίου εξηγητή σχετικά με
σε 500 πολίτες, ή εκείνη της Λέσβου την τύχη του συλληφθέντος. Εστάλη
στη διάρκεια του Πελοποννησιακού δηλαδή άνθρωπος στην Αθήνα για
πολέμου που κατατμήθηκε σε τρεις να συμβουλευτεί τον αρμόδιο για
χιλιάδες κλήρους, από τους οποίους την περαιτέρω διαδικασία, καθώς ο
οι 300 αφιερώθηκαν στους θεούς, οι δολοφόνος θεωρείτο μιαρός και μό-
δε 2700 δόθηκαν στους δικαιούχους. λυνε το αττικό έδαφος της κληρου-
Η διαθέσιμη γνώση για τον αριθμό χίας. Στο μεταξύ ο «φυλακισμένος»
των κλήρων στη διάρκεια της λει- απεβίωσε, ταλαιπωρημένος από
τουργίας του λόγω συστήματος δεί- την πείνα, τα δεσμά και τις καιρικές
χνει ότι ο μικρότερος αριθμός τους συνθήκες. Πλέον μιαρός θεωρείτο
σημειώθηκε στην Άνδρο (250) ενώ ο για τον γιο ο πατέρας και έπρεπε να
μεγαλύτερος στη Χαλκίδα (4000). δικαστεί. Η δίκη θα γινόταν και αυτή
στην Αθήνα.
Ο Zelnick-Abramovitz αξιοποιεί
Το σύστημα δικαιοσύνης το περιστατικό για να δείξει ότι οι λε-
των κληρουχιών γόμενοι πελάτες (από τη λέξη πέλας
= κοντά), όπως ο εργάτης που βρή-
Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον ένα κε τραγικό θάνατο στον λάκκο, ήταν
απόσπασμα από τον πλατωνικό δι- ελεύθεροι πολίτες οι οποίοι υποχρε-
άλογο Ευθύφρων το οποίο αναφέ- ώνονταν να εργαστούν σε γειτονικά
