Page 39 - mag129
P. 39
«Κανένας άνθρωπος δεν καταλαβαίνει
ένα βαθυστόχαστο βιβλίο μέχρι να έχει δει και να έχει ζήσει
τουλάχιστον ένα μέρος από το περιεχόμενό του.»
Ezra Pound
FERNANDO PESSOA
ΕΓΩ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ
Εκδόσεις PRiNTA
Όπως σε όλα τα βιβλία της συγκεκριμένης σει-
ράς, τα αυτοβιογραφικά στοιχεία είναι παρό-
ντα. Ο αναγνώστης θα γνωρίσει καλύτερα τον
μοναχικό ποιητή της Λισαβόνας μέσα από ένα
ιδιόχειρο αυτοβιογραφικό σημείωμα και σελίδες
προσωπικού ημερολογίου. Όμως το «Εγώ» του Πεσσόα δεν είναι εδώ κυ-
ρίαρχο, αλλά μάλλον ενδεικτικό, ώστε να προσφέρει μια ερμηνεία για τη
«μεταλλαγή» του σε πλήθος «Άλλων» προσώπων, των λεγόμενων «ετερω- 39
νύμων», που κατά τον ίδιο ήταν υπαρκτά πρόσωπα που ζούσαν μέσα του σε
όλη τη διάρκεια της ζωής του κι όχι απλά ψευδώνυμα. Σε επιστολές του προς
άλλους επιφανείς πνευματικούς ανθρώπους της Πορτογαλίας, ο Πεσσόα
εξηγεί πώς «γεννήθηκαν» αυτά τα πρόσωπα και πώς άρχισαν να γράφουν
αυτόνομα το ένα από το άλλο, σχηματίζοντας έναν «δικό τους» λογοτεχνικό
κύκλο, όπου οι συζητήσεις είναι ιδιαίτερα ζωηρές και οι διαφωνίες έντονες.
Οι «Άλλοι» παρουσιάζονται στο ίδιο βιβλίο μέσα από «δικά τους» κείμενα,
με χαρακτηριστικότερα τα αποσπάσματα από το πασίγνωστο πια Βιβλίο της
Ανησυχίας του «Μπερνάρντο Σοάρες, βοηθού λογιστή στην πόλη της Λισα-
βόνας». Γράφουν ο ένας για τον άλλο, κριτικάρουν ο ένας τον άλλο, «κα-
τηγορούν» ακόμα και τον ίδιο τον Πεσσόα για τις απόψεις του, σαν να ήταν
απλώς ένα μέλος του «κύκλου» τους.
Τούτη η κατάδυση, που ανασύρει κάποιες από τις 25.000 ανέκδοτες χειρό-
γραφες σελίδες που άφησε πίσω του ο Πεσσόα, αποτελεί για τον αναγνώ-
στη μια αληθινή «εκ βαθέων» εξομολόγηση ενός από τους πιο παρεξηγημέ-
νους όσο και αμφιλεγόμενους δημιουργούς της εποχής του.

