Page 19 - mag 125
P. 19
του Μαυροειδή Μαυροειδόπουλου
Ή ελευθερία A. Gorun (2010) που θεωρεί ότι για
του ατόμου τους αρχαίους η ελευθερία ταυτι-
στην αθηναϊκή ζόταν με το δικαίωμα λήψης απο-
φάσεων σχετικά με τα προβλήματα
δημοκρατία της κοινότητας, ενώ για τους σύγ-
χρονους η ελευθερία υπονοεί, αντι-
O R. W. Wallace (2007) έχει δημο- θέτως, την ύπαρξη μιας σφαίρας
σιεύσει μια ενδιαφέρουσα μελέτη ασφαλισμένης από ανεπιθύμητες
σχετικά με τη νομική ρύθμιση της διαταραχές, όπως και την ανεξαρτη-
ιδιωτικής συμπεριφοράς στην αρ- σία από την εξουσία του νόμου. Οι
χαία Αθήνα. Σημείωσε ως κεντρική σύγχρονοι συνδέουν την ελευθερία
ιδέα της προσέγγισής του το ότι ενώ με την αναπαράσταση της ιδιωτικό-
η ιδεολογία των Αθηναίων φαίνεται τητας, ενώ οι αρχαίοι τη συνέδεαν
πως υποστήριζε το δόγμα περί προ- με τη δυνατότητα αναπαράστασης
σωπικής ελευθερίας, που άκουγε επιλογών ενταγμένων στο συλλο-
στην προτροπή «να ζεις όπως θέ- γικό σύστημα λήψης αποφάσεων.
λεις», δεν είναι λίγοι οι μελετητές Για εκείνους η ιδέα της ελευθερίας 19
που αρνούνται ότι οι πολίτες απο- υπονοούσε τόσο τα άτομα όσο και
λάμβαναν πράγματι θετικές ελευ- τις κοινότητες, υποδηλώνοντας και
θερίες (ιδίως το να μιλούν χωρίς δι- την αυτονομία (έλλειψη ελέγχου),
ακοπές στη Βουλή) είτε αρνητικές, ενώ οι σύγχρονοι την κατανοούν
αφού το κράτος παρέμβαινε όπως ως το πεδίο που είναι αφιερωμένο
το επιθυμούσε: παράδειγμα γνω- στην ανεξαρτησία του ατόμου. Και
στό η αντίθεση με τον Σωκράτη και κατά κάποιο τρόπο, όταν αναφερό-
τις θρησκευτικές του αντιλήψεις. ταν στα άτομα, η ελευθερία σπάνια
Ο Wallace θεωρεί ότι δεν υπήρχαν σήμαινε ασυλία έναντι του κοινοτι-
περιορισμοί στην προσωπική ελευ- κού ελέγχου.
θερία, υπό την προϋπόθεση ότι δεν Κάποιες δυσκολίες σχετικά με
πληττόταν μέσω λόγων ή / και πρά- αυτή την εικόνα έχει πριν από αρ-
ξεων ουσιωδώς η κοινότητα. Εξάλ- κετές δεκαετίες περιγράψει ο Finley
λου υπερίσχυε η πεποίθηση ότι η (1976), που έθεσε το ζήτημα των
ευημερία του κοινωνικού συνόλου αντικρουόμενων συμφερόντων όχι
προείχε των επιθυμιών οποιουδή- μόνο των μεμονωμένων ατόμων και
ποτε πολίτη, μάλιστα ήταν καθολι- των ομάδων, αλλά και των ομάδων
κή και ύψιστης σημασίας. μεταξύ τους. Συγκεκριμένα έγρα-
Δεν απέχουν από τις παρατη- ψε ότι κάθε προσπάθεια απόκτη-
ρήσεις αυτές οι διατυπώσεις του σης περισσότερων δικαιωμάτων
