Page 31 - mag 132
P. 31

του Μαυροειδή Μαυροειδόπουλου











               Το δικαίωμα του δούλου                                τοικίου,  ήτοι  για  τον  ετήσιο  φόρο

               να καταστεί μέτοικος:                                 που κατέβαλλαν αυτοί οι ξένοι και
               εισαγωγή                                              ο οποίος κυμαινόταν στις 12 δραχ-

                      Σύμφωνα  με  μια  μελέτη  του                  μές για τους άνδρες και στις έξι για
               Németh  (2001)  είναι  γνωστά  λίγα                   τις γυναίκες.

               περισσότερα από 8200 ονόματα ξέ-                             Σε  ορισμένες  περιπτώσεις
               νων που κατοικούσαν στην αρχαία                       οι  μέτοικοι  δεν  συγκαταλέγονταν

               Αθήνα,  δηλαδή  δούλων  αλλά  και                     εξαρχής στο εν λόγω καθεστώς, κα-
               ελεύθερων ατόμων, των μετοίκων.                       θώς ήταν πρώην δούλοι οι οποίοι

               Η  προέλευση  των  προσώπων  αυ-                      κατάφερναν να μεταβούν σε καθε-
               τών είναι γνωστή σε περισσότερες                      στώς απελεύθερου, συνήθως χάρη
               από  7360  περιπτώσεις,  φαίνεται                     στις πολύτιμες υπηρεσίες που είχαν

               μάλιστα  ότι  κατάγονταν  από  380                    προσφέρει στους ιδιοκτήτες τους ή
               περίπου πόλεις ή περιοχές. Στη δι-                    στο κράτος. Πόσο άμεση ήταν όμως

               άρκεια του 5ου αι. π.Χ. οι μέτοικοι                   αυτή η μετάβαση και ποια ήταν τα
               προέρχονταν κατά κύριο λόγο από                       δικαιώματα του δούλου στο στάδιο                           31
               τα μέλη της Συμμαχίας της Δήλου                       αυτό;

               και πολιτείες εγγύτερες στην Αττι-
               κή. Aσχολούνταν κατά τo πλείστον                      Η μεταβατική φάση

               με  τις  τέχνες  (18,4%)  αλλά  και  τη               της «παραμονής»
               ρητορική, την ποίηση και τη φιλο-                            H  Zelnick-Abramovitz  (2017)
               σοφία (21%). Μικρότερος αριθμός                       περιγράφει  τη  διαδικασία  της  πα-

               τους  ανήκε  σε  τεχνίτες  και  εμπό-                 ραμονής,  ήτοι  το  καθεστώς  υπό  το
               ρους  (9,2%).  Σε  κάθε  περίπτωση                    οποίο τελούσαν οι δούλοι που καθί-

               ενθαρρύνονταν να εγκατασταθούν                        σταντο απελεύθεροι. Ο δούλος που
               στην Αθήνα λόγω των ειδικοτήτων                       έχαιρε της απελευθέρωσης υποχρε-
               τους και το μόνο από τα επαγγέλ-                      ωνόταν να παραμείνει στην υπηρε-

               ματα που δεν μπορούσαν να ασκή-                       σία  του  κυρίου  του,  των  συγγενών
               σουν ήταν αυτό του αγρότη, καθώς                      του  ή  κάποιου  άλλου  προσώπου

               απαγορευόταν  να  διαθέτουν  έγ-                      για  ορισμένο  χρονικό  διάστημα,  το
               γεια  ιδιοκτησία.  Ασφαλώς  ανάλο-                    οποίο κυμαινόταν από λίγους μήνες
               γα προς την ειδικότητά τους οι μέ-                    έως και το υπόλοιπο της ζωής του. Η

               τοικοι  έχαιραν  διαφοροποιημένου                     ερευνήτρια σημειώνει ότι η εφ’ όρου
               οικονομικού  καθεστώτος.  Βεβαίως                     ζωής παραμονή αποτελούσε τη συ-

               οι  Αθηναίοι  ενδιαφέρονταν  πρω-                     νηθέστερη  περίπτωση,  αν  όμως  το
               τίστως για το άμεσο έσοδο του με-                     εν  λόγω  διάστημα  συγκεκριμενο-
   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36