Page 26 - mag 132
P. 26

ΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΗΣΟΥΜΕ…                             του Γεράσιμου Γεωργάτου











               συζήτηση.                                             κών τάξεων που μπορούν να προ-

                                                                     καλούν και την κοινωνική αλλαγή
               Το σίγουρο είναι ότι ο Χομπς εκ-
               φράζει την εποχή του, όπου ισχυ-                      και προβάλλει τον ισχυρισμό ότι

               ροί μονάρχες θεμελιώνουν ανα-                         τα συμφέροντα του μονάρχη είναι
               δυόμενα εθνικά κράτη, όπως για                        περίπου τα ίδια με τα συμφέροντα

               παράδειγμα ο Λουδοβίκος ο 11ος                        των υπηκόων του, πράγμα που μπο-
               στη Γαλλία, ο Φερδινάνδος και η                       ρεί να ισχύει σε περίοδο πολέμου

               Ισαβέλλα στην Ισπανία ή ο Ερρίκος                     και απειλής εξωτερικής κατάκτησης
               ο 8ος στην Αγγλία, και μπορούσαν                      αλλά όχι και σε καιρό ειρήνης.

               να επιβληθούν απέναντι στη δύνα-                      Τέλος ένα σημείο στο οποίο η θε-
               μη της εκκλησίας. Ωστόσο, ένας                        ωρία του Χομπς εμφανίζεται πε-

               μονάρχης και ένα κράτος μπορεί                        ριορισμένη είναι σε ότι αφορά τις
               να γίνουν τόσο άδικα ώστε η εξέ-                      σχέσεις μεταξύ κρατών. Δεν υπάρ-

               γερση να είναι προτιμότερη από                        χει ούτε μία λέξη στον «Λεβιάθαν»

   26          την συνέχιση τους, όπως συνέβη                        για τις σχέσεις ανάμεσα σε κράτη
               στη Γαλλία το 1789 ή αργότερα                         εκτός από τον πόλεμο και την κα-
               στη Ρωσία το 1917. Στα προτερή-                       τάκτηση με  παροδικά διαλείμμα-

               ματά του συγκαταλέγονται ότι εί-                      τα. Από την οπτική του απουσιάζει
               ναι εντελώς απαλλαγμένος από τη                       κάθε προοπτική διεθνούς συνερ-

               δεισιδαιμονία και δεν ξεκινά από τι                   γασίας, διακυβέρνησης ή διεθνών
               συνέβη στον Αδάμ και την Εύα κατά                     συμφωνιών, κάτι σαν ένα κοινωνι-

               την εποχή της πτώσης. Είναι απόλυ-                    κό συμβόλαιο ή μάλλον διακρατικό

               τα σαφής λογικός και πραγματιστής                     συμβόλαιο για μία καλύτερη και ει-
               και γι' αυτό μαζί με τον Μακιαβέλι                    ρηνική συνύπαρξη πάνω στον πλα-
               συγκαταλέγονται στους θεμελιωτές                      νήτη. Παρά τις αντιφάσεις όμως

               συγγραφείς της νεότερης πολιτικής                     και συχνά τα λογικά του άλματα, οι

               θεωρίας.                                              απόψεις του γονιμοποίησαν το διά-

               Μία εμφανής αντίρρηση είναι ότι                       λογο για την κοινωνική οργάνωση,

               αποδέχεται το εθνικό συμφέρον                         για τη φύση της εξουσίας και τη σχέ-
               ως ένα συνολικό φαινόμενο, απο-                       ση της με την κοινωνία και κυρίως

               δεχόμενος ότι τα συμφέροντα                           τα δικαιώματα των πολιτών που θα
               όλων των πολιτών είναι ταυτόση-                       τα συναντήσουμε σε επόμενα ση-

               μα. Δεν αναγνωρίζει τη σύγκρουση                      μειώματα όταν αναφερθούμε στον
               και τις διαφορές μεταξύ κοινωνι-                      Τζον Λοκ και τον Ζαν Ζακ Ρουσσώ.
   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31