Page 21 - mag 132
P. 21
του Γεράσιμου Γεωργάτου
θα ασκεί την εξουσία πάνω τους βόλαιο του Χομπς δεν είναι ίδιο
και θα θέσει τέρμα στο γενικευμένο όπως αυτό που θα δούμε στον Λοκ
πόλεμο. Πρόκειται ασφαλώς όχι η τον Ρουσσώ. Είναι ένα σύμφωνο
για ιστορικό γεγονός αλλά για έναν μεταξύ των πολιτών να υπακούουν
ερμηνευτικό μύθο που χρησιμοποι- στην αρχή που θα εκλέξει η πλειο-
εί ο Χομπς για να εξηγήσει γιατί οι ψηφία. Όταν θα την εκλέξουν, η
άνθρωποι υποβάλλονται και πρέπει εξουσία των πολιτών τερματίζεται.
να υποβάλλονται στους περιορι- Η μειοψηφία είναι το ίδιο δεσμευ-
σμούς της προσωπικής ελευθερίας μένη όσο και η πλειοψηφία, αφού
που συνεπάγεται η υποταγή στην το σύμφωνο ορίζει να πειθαρχούν
εξουσία. Ο σκοπός των περιορι- στην αρχή που θα εκλέξει η πλειο-
σμών αυτών, μας λέει Χομπς, είναι ψηφία. Όταν η κυβέρνηση επιλεγεί,
η αυτοπροστασία από τον γενικευ- οι πολίτες χάνουν όλα τα δικαιώ-
μένο πόλεμο όλων εναντίον όλων ματά τους εκτός από εκείνα που η
που θα προέκυπτε από τον έρωτά κυβέρνηση κρίνει σκόπιμο να τους
μας προς την ατομική ελευθερία και παραχωρήσει. Ο κυβερνήτης δεν 21
την κυριαρχία επί των άλλων. δεσμεύεται από κανένα συμβόλαιο
ενώ οι πολίτες δεσμεύονται. Είναι
Ο Χομπς εξετάζει και το ζήτημα για-
τί οι άνθρωποι δεν μπορούν να συ- προφανές ότι ο Χομπς είναι επηρε-
νεργαστούν όπως τα μυρμήγκια ή ασμένος από τον αγγλικό εμφύλιο
οι μέλισσες. Οι μέλισσες στην ίδια πόλεμο και γι` αυτό προτιμά ένα
κυψέλη, μας λέει, δεν ανταγωνίζο- μοναρχικό και συγκεντρωτικό πο-
νται μεταξύ τους, δεν επιθυμούν λίτευμα από οποιαδήποτε διάκριση
τις τιμές και δεν επικρίνουν την κυ- των εξουσιών, σε αντίθεση με το
βέρνηση τους. Η συμφωνία τους Λοκ και αργότερα με τον Μοντε-
είναι φυσική ενώ των ανθρώπων σκιέ.
δεν μπορεί παρά να είναι τεχνη- Η ανώτατη εξουσία, είτε πρόκειται
τή που επιτυγχάνεται μετά από μία για έναν άνθρωπο είτε για κάποιο
συμφωνία. Η συμφωνία πρέπει να συλλογικό όργανο, ονομάζεται
αναγνωρίζει την εξουσία σε έναν ανώτατος άρχοντας. Οι εξουσίες
άνθρωπο ή σε μία συνέλευση, αλ- του ανώτατου άρχοντα στο σύστη-
λιώς είναι αδύνατο να επιβληθεί. μα του Χομπς είναι απεριόριστες.
Συμφωνία χωρίς το ξίφος είναι Έχει το δικαίωμα της λογοκρισίας
μονάχα λέξεις. Το κοινωνικό συμ- σε κάθε έκφραση γνώμης. Υποτί-

