Page 18 - mag 132
P. 18

ΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΗΣΟΥΜΕ…











               Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΥΛΊΣΜΟΣ ΚΑΊ


               ΝΤΕΤΕΡΜΊΝΊΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΟΜΠΣ








               Ο Χομπς ήταν υλιστής και εμπειρι-                     συνειρμού και άλλοτε από εκείνους

               στής και πίστευε ότι τα πάντα είναι                   που εξαρτώνται από κάποιο σκοπό
               υλικά  και  ότι  τα  υλικά  φαινόμενα                 που βρίσκεται στον λογισμό μας,

               μπορούν να εξηγηθούν με βάση την                      τονίζει χωρίς άλλες διευκρινίσεις,

               κίνηση. Την αίσθηση, που αποτελεί                     για να αντιταχθεί  στην ελευθερία
               την πηγή όλων των ιδεών μας, τη θε-                   της βούλησης και να υποστηρίξει
               ωρούσε το αποτέλεσμα αλυσιδω-                         τον  απόλυτο  ντετερμινισμό.  Υπο-

               τών αιτιατών συμβάντων που ξεκι-                      στηρίζει ακολουθώντας το ρεύμα

               νούν από αντικείμενα του κόσμου                       του νομιναλισμού ότι δεν υπάρχει
   18          και ασκούν πιέσεις στα αισθητήρια                     καμία καθολική έννοια αλλά μόνο

               όργανα που με τη σειρά τους κά-                       ονόματα και χωρίς λέξεις δεν
               νουν τις κινήσεις να φτάνουν στην                     μπορούμε να συλλάβουμε γενικές

               καρδιά και στον εγκέφαλο. Η ζωή,                      ιδέες. Χωρίς τη γλώσσα δεν θα
               μας λέει, δεν είναι τίποτε άλλο                       υπήρχε αλήθεια ή ψεύδος, γιατί το

               παρά κίνηση των μελών του                             αληθές και το ψευδές είναι κατηγο-
               ανθρώπου. Τα αισθήματά μας                            ρήματα, ιδιότητες δηλαδή του λό-

               προέρχονται από την πίεση των                         γου. Θεωρούσε πως ο Θεός είναι
               αντικειμένων στο σώμα μας. Οι                         φτιαγμένος  από ύλη και αρνείται

               ιδιότητες δηλαδή των αντικειμένων                     τη θρησκεία την οποία ταύτιζε σε

               που αντιστοιχούν στα αισθήμα-                         μεγάλο βαθμό με τη δεισιδαιμονία
               τά μας είναι και αυτές κινήσεις. Η                    και την έβλεπε ως διακινητή αυτα-
               φαντασία είναι μία εκφυλισμέ-                         πατών περί μεταθανάτιας ζωής και

               νη αίσθηση και η πίστη ότι τα                         παραδείσου.  Θα χαρακτηρίσει ως

               όνειρα  είναι προφητικά αποτε-                        ανοησία την έννοια της ασώματης
               λεί αυταπάτη, όπως και η πίστη                        ουσίας στη φιλοσοφία και θα αντι-

               στη μαγεία και στα φαντάσματα.                        ταχθεί στην έννοια του Θεού θεω-
               Η διαδοχή των σκέψεών μας δεν                         ρώντας ότι δεν αποτελεί αντικεί-

               είναι αυθαίρετη αλλά διέπεται από                     μενο της φιλοσοφίας. Ακόμα και
               νόμους, άλλοτε από νόμους του                         το λογικό για τον Χομπς δεν είναι
   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23