Page 20 - mag129
P. 20
ΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΗΣΟΥΜΕ…
ότι είναι υλικά και ότι ήταν δυνα- πεια που προέκυψε από την επι-
τόν να διατυπωθούν με ακρίβεια. στημονική επανάσταση ήταν και
Το ηλιακό σύστημα πλέον λειτουρ- μία βαθύτατη μεταβολή στην αντί-
γούσε με τους δικούς του νόμους ληψη για τη θέση του ανθρώπου
και δεν χρειαζόταν καμία εξωτε- στο σύμπαν. Στον μεσαιωνικό κό-
ρική παρέμβαση. Και εδώ θα μπο- σμο η Γη ήταν το κέντρο του ουρα-
ρούσε να θεωρηθεί ότι χρειάστηκε νού και τα πάντα είχαν ένα σκοπό
η επέμβαση του Θεού για να τεθεί που συνδεόταν με τον άνθρωπο.
σε κίνηση αρχικά όλος ο μηχανι- Στον κόσμο του Νεύτωνα, η Γη
σμός. Οι πλανήτες κατά τον Νεύ- είναι ακόμα ένας πλανήτης, ένας
τωνα είχαν εκσφενδονιστεί αρχικά πλανήτης ανάμεσα στους άλλους.
από το χέρι του Θεού, αλλά όταν Οι αστρονομικές αποστάσεις εί-
το έκανε αυτό και όρισε τον νόμο ναι τόσο απέραντες ώστε η Γη να
της παγκόσμιας έλξης δεν χρειαζό- είναι συγκριτικά ένα απλό κεφάλι
ταν πια περαιτέρω θεϊκή παρέμβα- καρφίτσας. Φαινόταν πλέον εντε-
20 ση. Όταν ο Λαπλάς διατύπωσε τη λώς απίθανο αυτό το πελώριο κα-
θεωρία ότι οι ίδιες δυνάμεις που τασκεύασμα να είχε σχεδιαστεί για
λειτουργούν τώρα μπορούσε να το καλό μερικών πλασμάτων πάνω
ήταν η αιτία για την απόσπαση των σ' αυτό το κεφάλι της καρφίτσας.
πλανητών από τον Ήλιο, η συμβολή Από την εποχή του Αριστοτέλη, η
του Θεού στην πορεία της φύσης τελεολογία του, δηλαδή ο σκοπός
περιορίστηκε ακόμα περισσότερο. που ενυπάρχει στα πάντα, αποτε-
Θα μπορούσε να παραμείνει ως λούσε στενά συνδεδεμένο μέρος
δημιουργός, αλλά και αυτό ακόμα της αντίληψης για την επιστήμη.
ήταν αμφίβολο, μία και δεν ήταν Τώρα πλέον είχε αποκλειστεί από
σαφές ότι ο κόσμος είχε κάποια την επιστημονική διαδικασία. Ο
αρχή στο χρόνο. Παρότι οι περισ- καθένας μπορεί να πιστεύει ότι οι
σότεροι άνθρωποι της επιστήμης ουρανοί υπάρχουν με σκοπό να
ήταν υποδείγματα ευλάβειας, η κο- υμνούν τη δόξα του Κυρίου, αλλά
κανένας δεν θα επέτρεπε στην πε-
σμοθεωρία τους ήταν ανατρεπτική ποίθηση αυτή να παρέμβει σε έναν
για τη χριστιανική πίστη και εύλογα αστρονομικό υπολογισμό. Ο κό-
οι θεολόγοι αισθάνθηκαν έντονη σμος μπορεί να έχει κάποιο σκοπό,
ανησυχία.
αλλά οι σκοποί αυτοί δεν επιτρε-
Μία ακόμα πολύ σημαντική συνέ- πόταν πια να υπεισέρχονται στις
