Page 24 - mag_126
P. 24
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Διαφάνεια και λογοδοσία στην αρχαία Αθήνα
ετησίως. Εφόσον η συνέλευση έμε- μένων ατασθαλιών επέφερε καταδί-
νε ευχαριστημένη έπρεπε κάποιος κη για υπεξαίρεση ή δωροληψία και
πολίτης να καταθέσει πρόταση για πρόστιμο δεκαπλάσιο του ύψους του
ψήφο εμπιστοσύνης στον δημόσιο προσδιορισμένου ποσού. Η καταδί-
λειτουργό. Αν αυτή δεν εξασφαλιζό- κη για κακοδιοίκηση συνεπαγόταν
ταν, εκείνος καθαιρείτο από το αξίω- πρόστιμο διπλάσιο των χρημάτων
μά του. Ο αποχειροτονηθείς περνού- που είχε ο κατηγορούμενος διαχει-
σε τότε από δίκη, με την πιθανότητα ριστεί, εφόσον δεν κάλυπτε σε μι-
όμως να επανέλθει στο αξίωμα. (Εί- κρό χρονικό διάστημα το προκληθέν
ναι ενδιαφέρον στο σημείο αυτό να κενό. Ακόμα όμως και αν δεν διαπι-
αναφερθεί ότι ο Περικλής είχε απω- στώνονταν παρατυπίες, την οριστική
λέσει τη στρατηγία κατόπιν απο- απόφαση για την εκκαθάριση του λο-
χειροτονίας του στην Εκκλησία του γαριασμού του λειτουργού έπαιρνε
Δήμου στις αρχές του Πελοποννησι- το δικαστήριο, στο οποίο μπορούσε
ακού πολέμου, εξελέγη όμως ξανά να παρουσιαστεί οποιοσδήποτε και
στρατηγός λίγους μήνες πριν από τον να αμφισβητήσει τις καλές συστά-
θάνατό του το 429 π.Χ.). Η υποχρέ- σεις των λογιστών. Στην περίπτωση
ωση για δίκη μπορεί να συσχετιστεί αυτή η Συνέλευση όριζε κατήγορο,
24 και με την εισαγγελία, δηλαδή με ενδεχομένως εκείνον ο οποίος είχε
την κατηγορία για σοβαρό αδίκημα, προβεί στην αμφισβήτηση. Στο δεύ-
ωστόσο η συγκεκριμένη διαδικασία τερο επίπεδο, τον έλεγχο της συμπε-
δεν περιοριζόταν στους δημόσιους ριφοράς του λειτουργού επί μη οικο-
αξιωματούχους καθώς μπορούσε να νομικών θεμάτων αναλάμβαναν οι
ασκηθεί εναντίον οποιουδήποτε πο- λεγόμενοι εύθυνοι, δέκα σε αριθμό,
λίτη. που πραγματοποιούσαν τριήμερη
Η εύθυνα διακρινόταν σε δύο επίπε- ακρόαση. Οποιοσδήποτε μπορού-
δα. Ο δημόσιος λειτουργός δεχόταν σε τότε να κατηγορήσει τον αποχω-
έλεγχο αφενός για την εκ μέρους του ρούντα από το αξίωμα για επιζήμια
οικονομική διαχείριση των κεφαλαί- ενέργεια εις βάρους του ίδιου ή άλ-
ων που του εμπιστεύτηκε η πολιτεία, λου προσώπου, ή και της πολιτείας.
αφετέρου για τη γενικότερη συμπε- Ακολουθούσε και στην περίπτωση
ριφορά του. Στο πρώτο επίπεδο επι- αυτή προσαγωγή στο δικαστήριο,
τροπή λογιστών, επίσης κληρωθέ- του εκάστοτε δήμου για τις ιδιωτικές
ντων, δεχόταν εντός τριάντα ημερών υποθέσεις ή σε κεντρικό του άστεως
κατάθεση των αρχείων του αποχω- για τις δημόσιες.
ρούντος ώστε να δεχθούν έλεγχο,
διαφορετικά εκείνος κινδύνευε με
δίωξη. Σύμφωνα με την Ἀθηναίων Μια ενδιαφέρουσα μορφή
Πολιτεία, 48, ο εντοπισμός βεβαιω- διαφάνειας: λογαριασμοί
