Page 23 - mag_126
P. 23
του Μαυροειδή Μαυροειδόπουλου
Διαφάνεια και λογοδοσία στην αρχαία Αθήνα
ότι οι υποψήφιοι υπόκεινταν σε τρι- ων Πολιτεία, 55: «ἐπερωτῶσιν δ´,
πλό έλεγχο από τη Βουλή και το Δι- ὅταν δοκιμάζωσιν, πρῶτον μὲν “τίς
καστήριο: ο απολογισμός τους, που σοι πατὴρ καὶ πόθεν τῶν δήμων, καὶ
λάμβανε χώρα κατά την αποχώρησή τίς πατρὸς πατήρ, καὶ τίς μήτηρ, καὶ
τους και μάλιστα χωρίς να έχει υπάρ- τίς μητρὸς πατὴρ καὶ πόθεν τῶν δή-
ξει κάποια κατηγορία εις βάρος τους, μων”; μετὰ δὲ ταῦτα εἰ ἔστιν αὐτῷ
μια πτυχή πάρα πολύ σημαντική εάν Ἀπόλλων Πατρῷος καὶ Ζεὺς Ἑρκεῖος,
διαχειρίζονταν δημόσια κεφάλαια, καὶ ποῦ ταῦτα τὰ ἱερά ἐστιν, εἶτα
αφορούσε στο τρίτο και τελευταίο ἠρία εἰ ἔστιν καὶ ποῦ ταῦτα, ἔπειτα
στάδιο του ελέγχου. Το πρώτο στά- γονέας εἰ εὖ ποιεῖ, καὶ τὰ τέλη [εἰ]
διο συνδεόταν με την επιλεξιμότητά τελεῖ, καὶ τὰς στρατείας εἰ ἐστράτευ-
τους με βάση τη φήμη του χαρακτή- ται». Έπρεπε δηλαδή ο υποψήφιος
ρα τους αλλά και τη συμπεριφορά να απαντήσει εάν μεταχειριζόταν
τους. Στη διάρκεια δε της υπηρεσίας με καλό τρόπο τους γονείς του, για
τους, δηλαδή στο δεύτερο στάδιο τους οποίους έδινε στοιχεία καταγω-
της διαδικασίας, θεωρούνταν υπεύ- γής, εάν γνώριζε πού βρίσκονταν τα
θυνοι εάν προέκυπτε κατηγορία για ιερά του Απόλλωνος Πατρώου και
ανάρμοστη συμπεριφορά ή πράξη. του Διός Ερκείου, εάν είχε και γνώ-
Έτσι, όταν ένας πολίτης αποφάσιζε ριζε πού βρίσκεται ο οικογενειακός 23 23
να συμμετάσχει στην κλήρωση για τάφος του, αν πλήρωνε τους φόρους
την ανάληψη αξιώματος το έκανε με του και αν είχε ολοκληρώσει τη στρα-
πλήρη γνώση του ελέγχου που θα τιωτική θητεία του. Αυτά τα δήλωνε
του ασκείτο πριν, κατά τη διάρκεια παρουσία μαρτύρων και οποιοσδή-
και μετά την περίοδο της δεδομένης ποτε είχε αντίρρηση μπορούσε να
υπηρεσίας. του προσάψει κατηγορίες.
Το προκαταρκτικό στάδιο, που είναι
γνωστό ως δοκιμασία, παρουσιάζει
ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού ο έλεγ-
χος περιλάμβανε και ερωτήσεις οι Ή διαδικασία της εύθυνας
οποίες φαινομενικά δεν είχαν την
παραμικρή σχέση με το αξίωμα που Η εύθυνα αντιστοιχούσε στο τρίτο
θα αναλάμβανε ο επιτυχών υποψή- στάδιο της λογοδοσίας, που για να
φιος. Προφανώς οι Αθηναίοι θεω- υπάρξει ήταν αναγκαίο να έχει ο δη-
ρούσαν ότι συνυφαινόταν άμεσα μόσιος λειτουργός αποφύγει με την
με ό,τι είχαν να περιμένουν από το απόδοσή του πιθανή αποχειροτο-
εκλεγμένο πρόσωπο ο προηγούμε- νία του στη συνέλευση του δήμου
νος τρόπος ζωής του τόσο στην ιδι- του. Όπως αναφέρει η von Dorum
ωτική όσο και στη δημόσια σφαίρα. (1997), υποχρεωνόταν να υποβάλει
Γράφει ο Αριστοτέλης στην Ἀθηναί- αναφορά πεπραγμένων δέκα φορές
