Page 33 - mag_130
P. 33
Γράφει ο Nίκος Σαραντάκος
https://sarantakos.wordpress.com/2026/06/29/lepus/
Ο λαγός λοιπόν είναι ζώο από τα μέρη με τα μακριά και χαλαρά αυτιά. Και σε
μας, αφού μάλιστα στην επίσημη τα- άλλες παλιές γλώσσες η λέξη για τον
ξινόμηση το όνομα του είδους του λαγό μπορεί να αναλυθεί σε «ζώο με
είναι Lepus europaeus, λαγός ο ευ- μακριά αυτιά» και ο Beekes υποψιά-
ρωπαϊκός. Τον ξέρουμε λοιπόν απ’ τα ζεται πως ήταν λέξη ταμπού από το
πανάρχαια χρόνια και τον βρίσκουμε λεξιλόγιο των κυνηγών.
και στα ομηρικά έπη. Στο Χ της Ιλιά- Διότι τον λαγό τον κυνηγάμε από τα
δας, στη μονομαχία του Αχιλλέα με πανάρχαια χρόνια, τόσο οι άνθρω-
τον Έκτορα, ο Έκτορας ορμάει «ὥς τ’ ποι όσο και τα σαρκοφάγα αρπακτι-
αἰετὸς ὑψιπετήεις, ὅς τ’ εἶσιν πεδίον- κά, ζώα και πουλιά. Η άμυνα που έχει
δε διὰ νεφέων ἐρεβεννῶν ἁρπάξων απέναντι στους θηρευτές του είναι η
ἢ ἄρν’ ἀμαλὴν ἢ πτῶκα λαγωόν·» δη- μεγάλη του ταχύτητα, η καλή του όρα-
λαδή, κατά τον Πάλλη, «χιμάει σαν ση, όπως και το ότι κρύβεται τη μέρα.
κυνηγάρικο όρνιο, που μάβρα γνέ- Δειλία, λένε. Και ήδη από τα αρχαία
φια σκίζοντας κατάκαμπα πλακώνει χρόνια «ο λαγώς ούτος» σήμαινε «αυ-
ν’ αρπάξει ανήσυχο λαγό ή τρυφερό τός ο φοβιτσιάρης», ενώ υπήρχε και η 33
‘να αρνάκι·». Αυτό το «πτώκα» (ονο- παροιμία «δειλότερος λαγώ Φρυγός»,
μαστική πτωξ) είναι σύνηθες επίθετο δειλότερος από λαγό της Φρυγίας
για τον λαγό, ο Πάλλης το μεταφράζει -γιατί ειδικά της Φρυγίας, δεν ξέρω.
«ανήσυχος» αλλά συνήθως το αποδί- Αυτή η αντίληψη επιβιώνει ίσαμε σή-
δουν «δειλός» και θα το δούμε όταν μερα, όπου λαγός είναι ο δειλός και
κάποτε αξιωθώ και γράψω άρθρο για οι οπαδοί των αντίπαλων ομάδων αλ-
τη λέξη «φτωχός». ληλοβρίζονται «λαγοί». Το Βικιλεξικό,
Στον Όμηρο είναι λαγωός, αλλά στην βασιζόμενο στο σλανγκρ, καταχωρεί
αττική είναι λαγώς, άλλοτε με οξεία σημασία «λαγός = παίκτης του Πανα-
άλλοτε με περισπωμένη, γενική του θηναϊκού», αλλά συχνά βλέπω και το
λαγώ (άλλοτε με οξεία, άλλοτε με πε- Ολυμπιλαγός.
ρισπωμένη). Αυτό το τζαναμπέτικο Λαγός επίσης λέγεται ο δρομέας εκεί-
ωμέγα επιβιώνει σε λέξεις όπως λα- νος που προπορεύεται σε έναν αγώ-
γώχειλος και λαγώφθαλμος, που τις να δρόμου αντοχής ή ημιαντοχής, με
γράφουμε έτσι επειδή έτσι γράφτη- στόχο να δώσει γρήγορο ρυθμό στην
καν στα ελληνιστικά χρόνια. Πάντως κούρσα ώστε να γίνει ρεκόρ. Φυσικά,
οι Ίωνες έλεγαν ο λαγός, του λαγού. ο λαγός θυσιάζεται, αφού κάπου στα
Η ετυμολογία της λέξης είναι από τη μισά της κούρσας τα έχει δώσει όλα
ρίζα *λαγ- χαλαρός και το θέμα του και έχει σκάσει, αλλά εκείνοι που ακο-
«ους», αυτί, δηλ. λαγωός ήταν το ζώο λουθούν επωφελούνται. Η σημασία
