Page 31 - mag_126
P. 31
της Κατερίνας Γεμελιάρη
Ογδόντα και πλέον χρόνια μετά οργανώσεων ενισχύθηκε σημαντι-
την Πρωτομαγιά του 1944, η σιω- κά. Σημαντικό στοιχείο της πολι-
πή των εκτελεσμένων αρχίζει να τικής αυτής ήταν η εκτέλεση κρα-
αποκτά ξανά πρόσωπο. Η δημο- τουμένων για πράξεις στις οποίες
σιοποίηση των ντοκουμέντων από δεν είχαν καμία άμεση συμμετοχή.
τη συλλογή του Γερμανού λοχία Οι εκτελέσεις λειτουργούσαν ως
Χέρμαν Χόιερ άνοιξε ένα παράθυ- μέσο εκφοβισμού του πληθυσμού
ρο στον χρόνο, οδηγώντας στην και ως μήνυμα ότι κάθε αντιστασι-
ταυτοποίηση των πρώτων αγωνι- ακή ενέργεια θα οδηγούσε σε συλ-
στών, χαρίζοντας ονοματεπώνυμο λογική τιμωρία.
στην αλύγιστη στάση των κομμου- Στα τέλη Απριλίου 1944, αντάρτες
νιστών μπροστά στο εκτελεστικό επιτέθηκαν σε γερμανικές δυνά-
απόσπασμα. μεις στην Πελοπόννησο, σκοτώνο-
Ο Βασίλης Παπαδήμας, ο επιβλη- ντας Γερμανό στρατηγό και μέλη
τικός άνδρας με το λευκό πουκάμι- της συνοδείας του. Σύμφωνα με 31
σο από την Πύλο, και ο νεαρός Ηλί- την πάγια πρακτική των κατοχικών
ας Ρίζος από τη Λαμία, με εκείνο αρχών, αποφασίστηκε η εκτέλεση
το πικρό χαμόγελο που έμοιαζε να μεγάλου αριθμού κρατουμένων
περιφρονεί τον θάνατο, δεν είναι ως αντίποινα. Η επιλογή των θυ-
πια άγνωστες μορφές μιας παλιάς μάτων έγινε από λίστες πολιτικών
φωτογραφίας. Στέκονται πλέον ως κρατουμένων, πολλοί από τους
ζωντανά σύμβολα μιας ολόκληρης οποίους βρίσκονταν επί χρόνια
γενιάς που, ακόμη και στην ύστατη στις φυλακές.
στιγμή, αρνήθηκε να λυγίσει. Η απόφαση να πραγματοποιηθούν
Μετά την κατάληψη της Ελλάδας οι εκτελέσεις την Πρωτομαγιά δεν
από τις δυνάμεις του Άξονα το ήταν τυχαία. Η συγκεκριμένη ημε-
1941, η χώρα βρέθηκε υπό σκλη- ρομηνία είχε έντονο συμβολισμό
ρό καθεστώς κατοχής. Οι γερμα- για το εργατικό και αριστερό κίνη-
νικές αρχές, εκπροσωπώντας το μα, γεγονός που ενίσχυε τον πο-
καθεστώς της Ναζιστική Γερμανία, λιτικό χαρακτήρα της πράξης και
εφάρμοσαν συστηματικά πολιτι- στόχευε στη διάλυση του ηθικού
κή τρομοκρατίας και αντιποίνων, των αντιστασιακών οργανώσεων.
ιδιαίτερα από το 1943 και έπειτα, Την αυγή της 1ης Μαΐου 1944, οι
όταν η δράση των αντιστασιακών 200 κρατούμενοι μεταφέρθηκαν
