Page 48 - mag 132
P. 48
ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ
ΈΜΦΥΛΗ ΒΊΑ,
ΤΡΑΥΜΑ ΚΑΊ
ΠΟΛΊΤΊΚΗ ΥΠΟΚΡΊΣΊΑ
θεια εκλογίκευσης του παράλογου, –έστω και επιφανειακά– τον εαυτό της
καθιστώντας την επιζήσασα ευάλωτη από την ψυχική συντριβή, εκλογικεύο-
στη συναισθηματική χειραγώγηση του ντας το συμβάν ώστε να μπορεί να το
δράστη. Η επαναλαμβανόμενη επαφή, διαχειριστεί και να συνεχίσει να λει-
επομένως, δεν μπορεί από μόνη της να τουργεί στην καθημερινότητά της χω-
ερμηνευτεί ως συναίνεση ούτε να χρη- ρίς να καταρρεύσει. Αυτό, βέβαια, στην
σιμοποιηθεί ως αυτόματο τεκμήριο ότι πραγματικότητα διατηρεί και ενισχύει
η παραβίαση δεν συνέβη. την κακοποίηση και ουδέποτε βοηθάει
Σε αυτό το σημείο, η εξομάλυνση του το θύμα στην προσπάθειά του για απε-
τραύματος λειτουργεί ως ένας από λευθέρωση.
τους πιο ισχυρούς και οδυνηρούς μη- Όμως ο φόβος δεν σταματά μετά την
χανισμούς άμυνας. Αν η γυναίκα απο- πράξη. Το θύμα μπορεί να φοβάται ότι
δεχτεί πλήρως και ακαριαία ότι βιά- αν κόψει απότομα την επαφή, ο θύτης
στηκε, έρχεται αντιμέτωπη με έναν θα θυμώσει, θα γίνει πιο βίαιος, θα τη
ανυπόφορο συνδυασμό τρόμου, πό- διασύρει ή θα την εκδικηθεί, και αυτός
48 νου και κοινωνικού στίγματος. Μέσα ο φόβος μπορεί να επηρεάσει καθορι-
σε μια κοινωνία που κρίνει τις γυναί- στικά τη στάση της – σε ορισμένες πε-
κες για το τι φορούσαν, πού πήγαν ή ριπτώσεις, μάλιστα, ο κίνδυνος κλιμά-
πώς αντέδρασαν ή απλά γιατί είναι γυ- κωσης της βίας μπορεί να φτάσει και
ναίκες –πολλές φορές θα δούμε στον στη γυναικοκτονία, οπότε η διατήρηση
δρόμο τυχαίους άντρες να γυρίζουν το της επαφής μπορεί να λειτουργεί ως
βλέμμα δεξιά κι αριστερά σαν ραντάρ ένας τρόπος να κρατά τον θύτη ήρεμο.
και να σχολιάζουν την εμφάνιση μιας Όλο αυτό συνδέεται στενά και με την
γυναίκας, κυρίως νεαρής, ακόμα και απόκριση υποταγής, όπου η επιζήσα-
όταν φοράει απλά καθημερινά ρού- σα προσπαθεί να καλοπιάσει ή να μεί-
χα, όπως ένα σορτς ή μία φούστα–, η νει κοντά στον θύτη προκειμένου να
παραδοχή του βιασμού κουβαλά το εξασφαλίσει την ασφάλειά της. Και εί-
ασήκωτο βάρος της θυματοποίησης. ναι αλήθεια, κάθε άνθρωπος αντιδρά
Κρατώντας μια τυπική ή φιλική επα- διαφορετικά στο σοκ και η έλλειψη
φή, καμιά φορά και ερωτική, το άτομο άμεσης αντίδρασης ή η μεταγενέστερη
μπορεί να προσπαθεί ασυνείδητα να συμπεριφορά δεν αναιρεί το γεγονός
υποβαθμίσει την πράξη σε «μια κακή ή της ψυχολογικής και σωματικής παρα-
μπερδεμένη στιγμή». Την ίδια στιγμή, βίασης. Αντίθετα, αναδεικνύει πόσο
μετατρέποντας νοητικά την κακοποίη- βαθιά μπορεί να επηρεαστεί η κρίση
ση σε ένα απλό περιστατικό κακής συ- ενός ατόμου κάτω από το βάρος της
νεννόησης, η επιζήσασα προστατεύει έμφυλης κακοποίησης και των κοινω-

