Page 59 - mag131
P. 59
ήθελα να διαβαστεί το βιβλίο απο- πήθηκε τόσο, ώστε μετά τον θάνατό
κλειστικά ως μια συλλογή πολιτικών του το 1967, οι συντοπίτες του ζήτη-
ποιημάτων. Υπάρχει η πόλη με τις μι- σαν ειδική άδεια από το Οικουμενικό
κρές και μεγάλες αλλαγές της, υπάρχει Πατριαρχείο για να ταφεί στο χριστια-
η εργασία, η οικογένεια, ο έρωτας, η νικό νεκροταφείο. Αξίζει να σημειωθεί
μοναξιά και η απώλεια, οι γυναικο- ότι, ως απόγονος μαύρων εργατών
κτονίες και η γυναικεία καταπίεση, η από το Σουδάν (Χαλικούτηδων) που
προσφυγιά και η φτώχεια. Στόχος μου βρέθηκαν στην Κρήτη την εποχή της
είναι, μεταξύ άλλων, οι στίχοι μου να Αιγυπτιοκρατίας, αρνήθηκε να εγκα-
συνομιλούν με πρόσωπα και ιστορίες ταλείψει τα Χανιά με την ανταλλαγή
που διαμόρφωσαν τα Χανιά και, γε- των πληθυσμών το 1923 και παρέμει-
νικότερα, την έννοια της πόλης —του νε εκεί, γράφοντας τη δική του, μονα-
χώρου δηλαδή όπου εργάζεται, δη- δική ιστορία.
μιουργεί, ζει και πεθαίνει η εργατική Κεντρική θέση στη συλλογή έχει
τάξη μέσα σε μια νέα εποχή. Αυτή η η ίδια η εργασία. Μέσα από ποιήματα
παρατήρηση με ενδιαφέρει ιδιαίτερα, όπως η "Απεργία", οι "Ταχυδρόμοι",
καθώς ένα μέρος της συλλογής προ- οι "Ταξιτζήδες", το "Δώδεκα οχτώ" και
σπαθεί ακριβώς να κρατήσει ζωντανό οι "Υπερωρίες", επιδιώκω να φέρω
έναν τόπο που αλλάζει. Στο ποίημα
"Τα στέκια", ένας συνδυασμός πραγ- στο προσκήνιο τους ανθρώπους που
ματικών και φανταστικών γεγονότων, το σύστημα μετατρέπει σε απλούς
βλέπω ένα ιστορικό βιβλιοπωλείο να αριθμούς: τους εργαζόμενους που
κλείνει, ένα κατάστημα λαογραφικών χτυπούν κάρτα, που βρίσκονται στην 59
ειδών να δίνει τη θέση του σε γραφείο αναμονή ή στον δρόμο της απεργίας,
εύρεσης εργασίας, ένα ροκ μπαρ να που δουλεύουν Κυριακές και στερού-
αντικαθίσταται από τουριστικά είδη, νται ακόμη και τον χρόνο με την οικο-
ακόμη και το ενδεχόμενο το κεντρικό γένειά τους. Μέσα από τη "Γυναικο-
νεκροταφείο να μετατραπεί σε χώρο κτονία" και τις "Δουλειές στο σπίτι",
στάθμευσης για τουρίστες... επιχειρώ να αντικρίσω τη βία και την
Στον "Σαλή τον μαύρο βαρκάρη" έμφυλη καταπίεση όχι ως αφηρημένες
επιστρέφω σε μια άλλη μνήμη των έννοιες, αλλά μέσα από την καθημερι-
Χανίων, σε μια μορφή που συνδέεται νότητα του σπιτιού, της κουζίνας και
με την ιστορία των Χαλικούτηδων, της της εργασίας που θεωρείται αυτονόη-
μετανάστευσης και της καθημερινής τη· μέσα από τη ζωή της γυναίκας που
ζωής του παλιού λιμανιού. Ο Σαλής δεν συχνά γίνεται αόρατη ακόμα και στον
εμφανίζεται ως μουσειακό κατάλοιπο, ίδιο της τον χώρο. Στο πρώτο ποίημα, η
αλλά ως ζωντανή παρουσία «μόλις φωνή της νεκρής επιστρέφει στον ίδιο
κοιμηθούν / οι τουρίστες / και κοπάσει τον τόπο του εγκλήματος. Μέσα από
/ ο θόρυβος της μέρας», κουβαλώντας την οδυνηρή αντίθεση ανάμεσα στην
«τους καημούς, / τα πάθη μας, / την οικιακή κανονικότητα και την απουσία
πόλη / που πεθαίνει»… Αξίζει να ανα- της, το κείμενο οδηγείται στον δρόμο
φερθεί, ότι ο Σαλής Χελιδονάκης, ο και στον συλλογικό αγώνα.
μαύρος βαρκάρης των Χανίων, υπήρξε Παράλληλα, στο βιβλίο αναπνέ-
μια θρυλική προσωπικότητα που αγα- ει μια πιο προσωπική, λυρική πλευρά,
