Page 10 - mag 125
P. 10
ΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΉΣΟΥΜΕ…
ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
ΤΟΥ ΗΓΕΜΟΝΑ
Σύμφωνα με τον Μακιαβέλι, ο ηγε- Ένας ηγεμόνας που κακομεταχειρί-
μόνας δεν μπορεί να περιορίζεται ζεται άσκοπα το λαό του κινδυνεύει
από την ηθική αλλά πρέπει να κάνει να περιφρονηθεί, να απαξιωθεί και
ό,τι χρειάζεται για να εξασφαλίσει να ανατραπεί. Ο ηγεμόνας πρέπει
τη φήμη του και την ευημερία του να φημίζεται για ευσπλαχνία και όχι
κράτους που κυβερνά, μία προσέγ- για σκληρότητα και αυτό μπορεί να
γιση που έγινε γνωστή ως πολιτικός περιλαμβάνει τη σκληρή τιμωρία λί-
ρεαλισμός και ταυτίζει τη μοίρα του γων ατόμων για να εξασφαλιστεί η
Ηγεμόνα με τη μοίρα του κράτους. ευρύτερη κοινωνική πειθαρχία, κάτι
10
Αλλά ο Μακιαβέλι δεν υποστηρί- που μακροχρόνια θα ωφελήσει πε-
ζει ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα σε ρισσότερους.
κάθε περίπτωση. Υπάρχουν ορισμέ- Στις περιπτώσεις που ο Μακιαβέλι
να μέσα που ο σοφός ηγεμόνας πρέ- θεωρεί ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα,
πει να αποφεύγει, επειδή, μολονότι επισημαίνει ότι αυτό ισχύει μόνο για
μπορούν να επιφέρουν το επιθυμη- τον ηγεμόνα. Η συμπεριφορά που
τό αποτέλεσμα, μπορεί στο μέλλον πρέπει να έχουν οι πολίτες διαφέ-
να τον εκθέσουν σε κινδύνους. Τα ρει τελείως από εκείνη που οφείλει
μέσα που πρέπει να αποφεύγει ένας να έχει ο ηγεμόνας. Αλλά ακόμα και
ηγεμόνας είναι εκείνα που θα μπο- στην περίπτωση των πολιτών γενικά,
ρούσαν να κάνουν τον λαό του να ο Μακιαβέλι απαξιώνει τη συμβατική
τον μισεί. Ο λαός μπορεί να αγαπάει χριστιανική ηθική ως αδύναμη και
ή να φοβάται τον ηγεμόνα του, κατά ακατάλληλη για την εδραίωση μιας
προτίμηση και τα δύο, λέει ο Μακια- ισχυρής πολιτείας. Η ηθική συμπερι-
βέλι, αν και είναι πιο σημαντικό να φορά των πολιτών καθορίζεται από
τον φοβούνται παρά να τον αγα- τους νόμους και το πλαίσιο που δι-
πούν. Ωστόσο, ο λαός δεν πρέπει να αμορφώνει ο Ηγεμόνας. Πρόκειται
μισεί τον ηγεμόνα του, γιατί αυτό θα για ξεκάθαρη στήριξη της κοσμικής
μπορούσε να οδηγήσει σε εξέγερση. έναντι της εκκλησιαστικής εξουσίας.
