Page 17 - mag 127
P. 17
του Γεράσιμου Γεωργάτου
νήτη, γράφει ίσα εμβαδά σε ίσους ένα τέλειο σχήμα. Εξάλλου, επειδή
χρόνους. Ο τρίτος νόμος αναφέρει τα ουράνια σώματα θεωρούσαν
ότι τα τετράγωνα των περιφορών ότι κινούνται ελεύθερα χωρίς να
των πλανητών είναι ανάλογα των ωθούνται ή να έλκονται, η κίνησή
κύβων των μέσων αποστάσεών τους θα έπρεπε να είναι φυσική.
τους από τον Ήλιο. Ήταν συνεπώς εύκολο να υποθέ-
τει κάνεις ότι υπάρχει κάτι το φυ-
Η διατύπωση του πρώτου νόμου,
ότι οι πλανήτες διαγράφουν ελ- σικό σε ένα κύκλο, αλλά όχι σε μία
λειπτικές τροχιές, απαιτούσε πολύ έλλειψη. Έπρεπε λοιπόν να απορ-
μεγάλη προσπάθεια χειραφέτησης ριφθούν πολλές βαθιά ριζωμένες
από την παράδοση, απ' όσο μπο- προλήψεις προτού γίνει αποδεκτός
ρεί να φανταστεί ένας νεότερος ο πρώτος νόμος του Κέπλερ. Κανείς
άνθρωπος. Ένα πράγμα στο οποίο ποτέ μέχρι τότε δεν είχε τολμήσει
ήταν σύμφωνοι όλοι οι αστρονόμοι να διατυπώσει μία τέτοια εικασία.
ανεξαιρέτως, από την αρχαιότητα Ο δεύτερος νόμος πραγματεύεται 17
μέχρι τότε, ήταν ότι όλες οι ουρά- τη διαφορετική ταχύτητα ενός πλα-
νιες κινήσεις ήταν κυκλικές. Όταν νήτη σε διαφορετικά σημεία της
οι κυκλικές κινήσεις δεν μπορού- τροχιάς του. Εκεί όπου η ακτίνα εί-
σαν να εξηγήσουν τις πλανητικές ναι μικρότερη το διάστημα που δι-
κινήσεις, κατέφευγαν στους επίκυ- ανύετε είναι μεγαλύτερο. Και εκεί
κλους. Χαρακτηριστικό επ` αυτού που η ακτίνα είναι μεγαλύτερη το
είναι το σύστημα του Πτολεμαίου. διάστημα που διανύεται είναι μι-
Η υποκατάσταση της κυκλικής από κρότερο. Και έτσι κάθε φορά τα
την ελλειπτική τροχιά συνεπαγόταν διαστήματα που διανύει ένας πλα-
την εγκατάλειψη μιας αισθητικής νήτης, για παράδειγμα κάθε μήνα,
προκατάληψης και μιας βεβαιότη- έχουν ίσα εμβαδά. Συνεπώς ένας
τας που διέτρεχε την αστρονομία πλανήτης κινείται ταχύτερα όταν
από την εποχή του Πυθαγόρα. Ο είναι κοντά στον ήλιο και πιο αργά
κύκλος ήταν ένα τέλειο σχήμα και όταν βρίσκεται πιο μακριά απ`
οι ουράνιες σφαίρες ήταν τέλεια αυτόν. Είναι κάτι που αποτέλεσε
σώματα, αρχικά θεοί ή στενά συν- μεγάλη έκπληξη, καθώς δεν ήταν
δεδεμένα με τους θεούς. Επί αιώ- αξιοπρεπές για ένα πλανήτη τη μία
νες φαινόταν αυτονόητο πως ένα φορά να βιάζεται και την άλλη να
τέλειο σώμα έπρεπε να κινείται σε τεμπελιάζει και επιπλέον αμφισβη-
